رشيد الدين فضل الله همدانى

مقدمه 1

اسئله و اجوبه رشيدى ( فارسى )

بسم اللّه الرّحمن الرّحيم « اسئله و اجوبه رشيدى » مقدمه رجال سياسى ايران يا آن عدّه از بزرگانى كه در خلال هزاره‌ها امور ديوانى كشور را بر عهده داشتند هم از ديرباز خانواده‌هاى معين و متعينى را تشكيل مىدادند كه از آغاز نوباوگى و رشد عقلى با فرهنگ ويژه صنفى و آباء و اجدادى خويش تربيت مىيافتند و خود از پيش با كم و بيش امورى كه در مهام مملكتى وجود داشت ، آشنائى كافى به هم مىرسانيدند . با اين كه سوابق رجال و خاندان‌هاى مسلما با نام و نشان آنها در گذشتهء تاريخى ايران پيش از اسلام چندان معلوم نيست و به حقيقت جز حدس و گمان‌هائى از برخى نام‌هاى برجسته همانند كرتير ، آذربد مهراسپندان ، نرسى ، تنسر ، بختك بختگان و حتى صورت افسانه‌اى و جاافتاده و مقبولتر آن « بزرگمهر حكيم » در دست نيست و واقع حال و مقام آنها و نحوهء بركشيده شدن و تقرّبشان به بارگاههاى سلطنتى تبيين نپذيرفته است باز در اين نكته ترديدى نيست كه همواره در دستگاههاى بالاى حكومتى ايران شخصيتها و كسانى با اعتبارات شامخ و بلند اجتماعى و منزلتهاى رفيع و ارجمند ديوانى وجود داشته‌اند و واسطة العقد امور كلى ملك و ملّت بوده‌اند . از نظرگاه ديگرى هم مىتوان تصور كرد كه چون پادشاهان خودكامه سلف زى خويش جايگاه و مرتبه‌اى دست‌نيافتنى مىانگاشتند و كليه ابزارهاى تبليغاتى كشور نيز در آن جهت بود كه والائى و بىهمتائى آنان را حفظ و تأييد كند ، بالمآل يك چنين هيأت حاكمه‌اى كس يا كسانى را هم مىخواستند و تربيت مىكردند كه بتوانند در عين به دست آوردن اعتماد قطعى آنها و اجراى بىكم‌وكاست و تخلّف‌ناپذير فرامين و دستورهايشان ، مورد قبول و اعتقاد عامه مردم باشند و از طريق فهم صحيح مسائل و مشكلات جامعه ،